شرکت ژاپنی Idemitsu Australia از برنامه خود برای احداث یک سامانه ذخیرهسازی انرژی مبتنی بر باتری جریان وانادیومی (VRFB) در ایالت نیو ساوت ولز استرالیا خبر داده است. این پروژه که در محل معدن زغالسنگ سابق Muswellbrook اجرا خواهد شد، ظرفیتی معادل 108 مگاوات و 864 مگاواتساعت خواهد داشت و در صورت تکمیل، به یکی از بزرگترین پروژههای ذخیرهسازی انرژی مبتنی بر فناوری وانادیوم در استرالیا تبدیل میشود.
این پروژه بخشی از طرح توسعه «Muswellbrook Clean Industries Precinct» است؛ منطقهای که پس از تعطیلی معدن زغالسنگ در سال 2022، در حال تبدیل شدن به یک قطب انرژی پاک و زیرساختهای ذخیرهسازی انرژی است.
مشخصات فنی پروژه ذخیرهسازی
بر اساس اطلاعات منتشرشده، سامانه ذخیرهسازی پیشنهادی دارای حداقل ظرفیت 864 مگاواتساعت خواهد بود و از طریق پست 132 کیلوولت Sandy Creek به شبکه برق متصل میشود. همچنین امکان نصب اینورترهای دوطرفه تا ظرفیت 200 مگاوات نیز در طراحی پروژه پیشبینی شده است تا سامانه بتواند با انعطافپذیری بیشتری در بازار برق فعالیت کند.
این پروژه در کنار نیروگاه خورشیدی در حال احداث Muswellbrook و پروژه ذخیرهسازی برق تلمبهای منطقه، بخشی از مجموعه زیرساختهای انرژی پاکی خواهد بود که قرار است جایگزین فعالیتهای معدنی گذشته شوند.
باتری جریان وانادیومی چیست؟
باتریهای جریان وانادیومی (Vanadium Redox Flow Battery یا VRFB) یکی از مهمترین فناوریهای ذخیرهسازی انرژی بلندمدت هستند که ساختاری متفاوت با باتریهای رایج لیتیوم-یون دارند.
در این فناوری، انرژی در مخازن جداگانهای از الکترولیت مایع حاوی یونهای وانادیوم ذخیره میشود. هنگام شارژ و دشارژ، این الکترولیتها از طریق پمپ به یک سلول الکتروشیمیایی منتقل شده و فرآیند تبادل انرژی انجام میشود.
برخلاف باتریهای لیتیوم-یون که ظرفیت انرژی و توان خروجی آنها به یکدیگر وابسته است، در باتریهای جریان وانادیومی میتوان ظرفیت ذخیرهسازی و توان خروجی را بهصورت مستقل افزایش داد. این ویژگی باعث شده است که این فناوری برای پروژههای ذخیرهسازی در مقیاس شبکه بسیار جذاب باشد.
تبدیل معادن زغالسنگ به مراکز ذخیرهسازی انرژی
پروژه Muswellbrook تنها یک پروژه ذخیرهسازی انرژی نیست؛ بلکه نمونهای از روند جهانی بازآفرینی زیرساختهای فسیلی برای اقتصاد کمکربن محسوب میشود.
بسیاری از معادن و نیروگاههای زغالسنگ بازنشسته دارای زمینهای وسیع، اتصال قوی به شبکه و زیرساختهای صنعتی هستند که میتوانند برای توسعه پروژههای خورشیدی، بادی و ذخیرهسازی انرژی مورد استفاده قرار گیرند. به همین دلیل، کشورهای مختلف در حال بررسی راهکارهایی برای تبدیل این سایتها به مراکز جدید تولید و ذخیرهسازی انرژی هستند.
آینده باتریهای جریان وانادیومی
با افزایش سهم انرژیهای تجدیدپذیر در شبکههای برق، نیاز به ذخیرهسازی چندساعته و حتی چند روزه انرژی به سرعت در حال رشد است. اگرچه باتریهای لیتیوم-یون همچنان بخش عمده بازار را در اختیار دارند، اما فناوریهای ذخیرهسازی بلندمدت مانند باتریهای جریان وانادیومی در حال جلب توجه شرکتهای برق و سرمایهگذاران هستند.
استرالیا طی سالهای اخیر سرمایهگذاری قابل توجهی در زنجیره تأمین وانادیوم، تولید الکترولیت و توسعه پروژههای VRFB انجام داده است و پروژه آیدمیتسو میتواند یکی از مهمترین گامها در تجاریسازی گسترده این فناوری در مقیاس شبکه باشد.
پروژه 108 مگاواتی و 864 مگاواتساعتی آیدمیتسو تنها یک سامانه ذخیرهسازی انرژی جدید نیست؛ بلکه نشانهای از تغییر رویکرد صنعت برق به سمت فناوریهای ذخیرهسازی بلندمدت و ایمنتر است. همچنین انتخاب یک معدن زغالسنگ سابق برای اجرای این پروژه نشان میدهد که زیرساختهای فسیلی میتوانند در آینده به بخش مهمی از اکوسیستم انرژی پاک تبدیل شوند. در صورت تحقق این طرح، استرالیا میزبان یکی از بزرگترین پروژههای باتری جریان وانادیومی جهان خواهد بود
منابع: