با افزایش سهم انرژیهای تجدیدپذیر در سبد تولید برق جهان، بسیاری از کشورها به دنبال راهکارهایی برای مدیریت نوسانات تولید و افزایش انعطافپذیری شبکه هستند. در این میان، کره جنوبی با اجرای برنامهای جامع برای توسعه شبکههای توزیع هوشمند و استقرار سیستمهای ذخیرهسازی انرژی (ESS)، یکی از جدیترین سرمایهگذاریهای خود در حوزه زیرساخت برق را آغاز کرده است.
این کشور در سال ۲۰۲۶ ضمن آغاز نخستین پروژههای ذخیرهسازی انرژی در سطح شبکه توزیع، از برنامهای با ارزش ۳۰۰ میلیارد وون (حدود ۲۲۳ میلیون دلار) برای توسعه نسل جدید شبکههای توزیع برق رونمایی کرد؛ اقدامی که میتواند الگوی جدیدی برای شبکههای برق آینده در آسیا و جهان باشد.
سرمایهگذاری ۲۲۳ میلیون دلاری برای شبکههای توزیع آینده
وزارت تجارت، صنعت و انرژی کره جنوبی (MOTIE) اعلام کرده است که طی یک برنامه چندساله، حدود ۳۰۰ میلیارد وون در توسعه فناوریهای شبکه توزیع پیشرفته سرمایهگذاری خواهد کرد. هدف اصلی این برنامه، تبدیل شبکههای توزیع سنتی به شبکههایی هوشمند، انعطافپذیر و دیجیتالی است که بتوانند حجم بالایی از تولید پراکنده، انرژی خورشیدی، ذخیرهسازی انرژی و خودروهای برقی را مدیریت کنند.
این پروژه شامل توسعه فناوریهای زیر است:
- سیستمهای ذخیرهسازی انرژی در سطح شبکه توزیع
- تجهیزات کنترل هوشمند شبکه
- سیستمهای مدیریت انرژی مبتنی بر داده
- شبکههای توزیع خودکار و دیجیتال
- فناوریهای پیشرفته پایش و کنترل لحظهای برق
کره جنوبی انتظار دارد این زیرساختها زمینهساز افزایش ظرفیت جذب انرژیهای تجدیدپذیر و کاهش نیاز به توسعه پرهزینه خطوط انتقال برق در سالهای آینده شوند.
آغاز نخستین استقرار ESS در شبکه توزیع
در ادامه این برنامه، شرکت برق کره (KEPCO) نخستین پروژه عملیاتی ذخیرهسازی انرژی در سطح شبکه توزیع را آغاز کرده است. این پروژه شامل نصب سامانههای ذخیرهسازی باتری در نقاط مختلف شبکه توزیع برق است؛ مناطقی که به دلیل رشد سریع نیروگاههای خورشیدی و بادی با چالشهای نوسان ولتاژ و محدودیت ظرفیت مواجه شدهاند.
برخلاف پروژههای سنتی ذخیرهسازی که معمولاً در سطح نیروگاه یا شبکه انتقال اجرا میشوند، این سامانهها مستقیماً در شبکه توزیع نصب خواهند شد تا بتوانند:
- نوسانات ناشی از تولید خورشیدی و بادی را مدیریت کنند.
- اضافه تولید انرژی را ذخیره نمایند.
- در ساعات اوج، مصرف برق را به شبکه بازگردانند.
- کیفیت و پایداری ولتاژ را بهبود دهند.
- هزینه ارتقای زیرساختهای شبکه را کاهش دهند.
چرا ذخیرهسازی در شبکه توزیع اهمیت دارد؟
در بسیاری از کشورها، ظرفیت نصب نیروگاههای خورشیدی با سرعتی بیشتر از توسعه زیرساختهای شبکه در حال افزایش است. نتیجه این وضعیت، ایجاد محدودیت برای اتصال نیروگاههای جدید و حتی کاهش تولید برخی نیروگاهها در ساعات اوج تابش خورشید است.
استفاده از ESS در شبکه توزیع میتواند این مشکل را تا حد زیادی برطرف کند. زمانی که تولید برق خورشیدی از تقاضای محلی بیشتر باشد، انرژی مازاد در باتریها ذخیره شده و در زمان افزایش مصرف یا کاهش تولید تجدیدپذیرها مجدداً وارد شبکه میشود. این رویکرد علاوه بر افزایش بهرهبرداری از انرژیهای پاک، نیاز به سرمایهگذاری سنگین برای توسعه خطوط انتقال و پستهای برق را نیز کاهش میدهد.
گامی مهم برای توسعه انرژیهای تجدیدپذیر
کره جنوبی طی سالهای اخیر اهداف بلندپروازانهای برای کاهش انتشار کربن و افزایش سهم انرژیهای تجدیدپذیر تعیین کرده است. با این حال، محدودیتهای شبکه توزیع یکی از مهمترین موانع توسعه نیروگاههای خورشیدی و بادی در این کشور به شمار میرفت.
مقامات کرهای معتقدند ترکیب شبکههای توزیع هوشمند با سامانههای ذخیرهسازی انرژی میتواند راهکاری مؤثر برای رفع این چالش باشد و امکان اتصال ظرفیت بیشتری از منابع تجدیدپذیر را بدون ایجاد اختلال در پایداری شبکه فراهم کند.
آینده شبکه برق؛ از انتقال متمرکز تا مدیریت هوشمند انرژی
تحولات اخیر نشان میدهد آینده صنعت برق تنها به ساخت نیروگاههای بیشتر وابسته نیست، بلکه به توانایی شبکه در مدیریت هوشمند انرژی بستگی دارد. شبکههای توزیع نسل جدید با بهرهگیری از ذخیرهسازی انرژی، کنترل دیجیتال و تحلیل دادههای لحظهای، نقش مهمی در گذار به سیستمهای انرژی کمکربن ایفا خواهند کرد.
سرمایهگذاری گسترده کره جنوبی در این حوزه نشان میدهد که ذخیرهسازی انرژی دیگر تنها یک فناوری مکمل نیست، بلکه به یکی از ارکان اصلی شبکه برق آینده تبدیل شده است؛ شبکهای که باید بتواند همزمان پاسخگوی رشد تقاضا، افزایش انرژیهای تجدیدپذیر و الزامات پایداری باشد.
منابع: