شرکت BW ESS از آغاز بهره‌برداری تجاری بزرگ‌ترین سامانه ذخیره‌سازی باتری عملیاتی اروپا از نظر ظرفیت انرژی خبر داد. پروژه Hams Hall در بریتانیا با توان ۳۵۰ مگاوات و ظرفیت ذخیره‌سازی ۱٬۲۴۳ مگاوات‌ساعت، به‌عنوان یکی از زیرساخت‌های جدید شبکه برق این کشور وارد مدار شده است. این سامانه با هدف افزایش انعطاف‌پذیری شبکه، مدیریت نوسانات تولید انرژی‌های تجدیدپذیر و کمک به تعادل میان عرضه و تقاضای برق توسعه یافته است.
بر اساس اطلاعیه شرکت BW ESS، فاز نخست پروژه در اواخر اکتبر به بهره‌برداری تجاری رسیده است. این دستاورد در شرایطی ثبت شده که فاصله میان برق‌دار شدن تجهیزات و آغاز بهره‌برداری تجاری تنها ۲۰ روز بوده است.
ظرفیت و مشخصات فنی پروژه Hams Hall
پروژه Hams Hall در منطقه واریک‌شایر شمالی، در نزدیکی بیرمنگام انگلستان و مجاور پست انتقال برق ۴۰۰ کیلوولت شبکه ملی بریتانیا احداث شده است.
فاز نخست این پروژه دارای توان خروجی ۳۵۰ مگاوات و ظرفیت ذخیره‌سازی انرژی ۱٬۲۴۳ مگاوات‌ساعت است. نسبت ظرفیت انرژی به توان نامی نشان می‌دهد که سامانه از نظر محاسباتی می‌تواند حدود ۳٫۵۵ ساعت در توان نامی فعالیت کند؛ هرچند مدت تخلیه واقعی و انرژی قابل‌تحویل به شرایط بهره‌برداری، بازده تجهیزات و محدودیت‌های سیستم بستگی دارد.
در فاز دوم، قرار است توان مجموعه به ۴۰۰ مگاوات و ظرفیت ذخیره‌سازی آن به ۱٬۴۲۴ مگاوات‌ساعت افزایش یابد. بنابراین اعداد مربوط به فاز دوم هنوز نباید جزو ظرفیت در حال بهره‌برداری پروژه محاسبه شوند.
شرکت BW ESS برآورد کرده است که مجموعه پس از تکمیل، با فرض الگوی مصرف مشخص، قادر خواهد بود برق موردنیاز حدود ۱٫۳ میلیون خانه را برای مدت حداکثر ۳٫۵ ساعت پشتیبانی کند. این عدد برآوردی برای نمایش مقیاس پروژه است و به معنی تأمین مستقل و دائمی برق این تعداد خانوار نیست.
فناوری ذخیره‌سازی و راه‌اندازی ۲۰روزه
تجهیزات اصلی ذخیره‌سازی پروژه توسط شرکت Sungrow تأمین شده‌اند. در این مجموعه از سامانه‌های PowerTitan 2.0 و سیستم مدیریت انرژی EMS3000 استفاده شده است.
به گفته Sungrow، فناوری به‌کاررفته دارای قابلیت‌های تشکیل‌دهنده شبکه یا Grid-Forming است. این قابلیت در سامانه‌های مناسب می‌تواند به پشتیبانی از ولتاژ و فرکانس شبکه کمک کند و اهمیت آن با افزایش سهم منابع تجدیدپذیر مبتنی بر اینورتر بیشتر می‌شود.
یکی از ویژگی‌های قابل‌توجه Hams Hall، تکمیل مراحل اتصال، آزمون و راه‌اندازی تا آغاز بهره‌برداری تجاری در مدت ۲۰ روز است. این مدت به کل دوره احداث نیروگاه اشاره ندارد؛ ساخت پروژه از اکتبر ۲۰۲۴ آغاز شده بود.
استقرار مستقیم مهندسان فنی در محل، بررسی مشکلات سیستم خنک‌کاری و رفع خطاها پیش از آزمون‌های نهایی، از عوامل مؤثر در کاهش زمان راه‌اندازی بوده‌اند. هماهنگی نزدیک میان تیم‌های فنی، بهره‌بردار و مسئولان شبکه نیز در تکمیل مراحل آزمایش و آماده‌سازی نقش داشته است.
نقش ذخیره‌ساز در پایداری شبکه برق
با افزایش سهم نیروگاه‌های خورشیدی و بادی، اختلاف زمانی میان تولید و مصرف برق به یکی از چالش‌های بهره‌برداری شبکه تبدیل می‌شود. ذخیره‌سازهای باتری می‌توانند بخشی از انرژی را در ساعات مازاد تولید یا قیمت پایین برق ذخیره کنند و در زمان افزایش تقاضا یا نیاز شبکه، آن را بازگردانند.
ظرفیت چندساعته Hams Hall امکان استفاده از این پروژه را در مدیریت تغییرات بار، جابه‌جایی زمانی انرژی و ارائه خدمات انعطاف‌پذیری شبکه فراهم می‌کند.
اتصال پروژه در نزدیکی یکی از پست‌های اصلی شبکه انتقال نیز امکان مشارکت در بازارهای برق و خدمات متعادل‌سازی را فراهم می‌سازد. با این حال، میزان واقعی انرژی جابه‌جاشده و سهم هر خدمت در درآمد پروژه به برنامه بهره‌برداری و شرایط بازار بستگی خواهد داشت.
قرارداد بلندمدت با EDF و مدل اقتصادی پروژه
توسعه ذخیره‌سازهای بزرگ‌مقیاس علاوه بر انتخاب فناوری مناسب، به مدل اقتصادی قابل اتکا نیز نیاز دارد. درآمد این پروژه‌ها معمولاً تحت تأثیر نوسانات قیمت برق، تقاضا برای خدمات شبکه و شرایط بازار قرار می‌گیرد.
در پروژه Hams Hall، شرکت BW ESS پیش‌تر قراردادی ۱۰ساله با EDF برای بهینه‌سازی بهره‌برداری و تعیین یک سطح حداقل درآمد قراردادی منعقد کرده است.
بر اساس این قرارداد، EDF از بستر PowerShift برای مدیریت تجاری و بهینه‌سازی عملکرد باتری استفاده خواهد کرد. ساختار حداقل درآمد می‌تواند بخشی از ریسک نوسان درآمد پروژه را کاهش دهد و امکان برنامه‌ریزی مالی بلندمدت را بهبود بخشد.
گامی مهم در توسعه ذخیره‌سازی انرژی در مقیاس شبکه
بهره‌برداری از این پروژه نشان می‌دهد که ذخیره‌سازی باتری در حال تبدیل شدن به بخشی از زیرساخت اصلی سیستمهای برق است؛ زیرساختی که نقش آن فراتر از تأمین برق اضطراری یا ذخیره انرژی مازاد نیروگاه‌های تجدیدپذیر است.
ترکیب توان ۳۵۰ مگاواتی، ظرفیت بیش از ۱٫۲ گیگاوات‌ساعت، تجهیزات مدیریت انرژی و قرارداد بلندمدت بهره‌برداری، این پروژه را به نمونه‌ای قابل‌توجه از توسعه ذخیره‌سازهای متصل به شبکه تبدیل کرده است.
با تکمیل فاز دوم، ظرفیت انرژی مجموعه به بیش از ۱٫۴ گیگاوات‌ساعت خواهد رسید؛ ظرفیتی که می‌تواند نقش بیشتری در مدیریت تولید تجدیدپذیر، پاسخ‌گویی به تغییرات تقاضا و افزایش انعطاف‌پذیری شبکه برق بریتانیا ایفا کند.
منابع