پاناسونیک فروش اولیه شیشه‌های خورشیدی پروسکایتی خود را آغاز کرده است؛ محصولی که می‌تواند پنجره و نمای شیشه‌ای ساختمان را علاوه بر نقش معماری، به سطحی برای تولید برق خورشیدی تبدیل کند.
پاناسونیک هولدینگز در ۲۰ اکتبر ۲۰۲۶ اعلام کرد فروش محصولات پیش‌تولید این فناوری از سپتامبر آغاز شده و برنامه تولید انبوه نیز یک سال جلو افتاده است. بر اساس برنامه جدید، تولید انبوه شیشه‌های خورشیدی پروسکایتی از آوریل ۲۰۲۹ در مرکز ناگاهاما ژاپن آغاز خواهد شد.
وقتی پنجره ساختمان برق تولید می‌کند
در ساختمان‌های شهری، به‌ویژه برج‌های اداری و مسکونی، فضای بام برای نصب پنل خورشیدی محدود است. در مقابل، سطح نمای ساختمان می‌تواند چندین برابر مساحت بام باشد.
فناوری جدید پاناسونیک دقیقاً این ظرفیت را هدف قرار داده است. در این محصول، لایه فتوولتائیک پروسکایتی در ساختار شیشه چند لایه قرار می‌گیرد و شیشه می‌تواند ضمن حفظ کارکرد معماری خود، بخشی از انرژی تابشی خورشید را به برق تبدیل کند.
این رویکرد در گروه «فتوولتائیک یکپارچه با ساختمان» یا BIPV قرار می‌گیرد؛ یعنی سیستم تولید برق از ابتدا بخشی از پوسته ساختمان است، نه تجهیزی که بعداً روی آن نصب شود. کاربردهای بالقوه این فناوری شامل پنجره‌ها، نماهای شیشه‌ای، نورگیرها، جان‌پناه‌ها، بالکن‌ها و دیگر سطوح شیشه‌ای ساختمان است.
شیشه‌ای که می‌تواند با معماری ساختمان هماهنگ شود
یکی از چالش‌های پنل‌های خورشیدی متداول، محدودیت آنها از نظر شکل، رنگ و نحوه ترکیب با نمای ساختمان است.
پاناسونیک در تولید شیشه خورشیدی پروسکایتی از فناوری‌هایی مانند پوشش‌دهی جوهرافشان، پردازش لیزری و آب‌بندی شیشه استفاده می‌کند. این روش امکان تغییر ابعاد، میزان شفافیت و حتی الگوی ظاهری محصول را متناسب با طراحی ساختمان فراهم می‌کند.
محصولات پیش‌تولید فعلی می‌توانند تا حدود ۱٫۸ × ۱ متر ساخته شوند. پاناسونیک برای محصولات تولید انبوه که عرضه آنها برای سال ۲۰۲۹ برنامه‌ریزی شده، ابعاد حداکثر ۱٫۸ × ۱٫۲ متر و گزینه‌های بیشتری برای ساختار و ضخامت شیشه در نظر گرفته است.
این ویژگی می‌تواند استفاده از انرژی خورشیدی را در پروژه‌هایی ممکن کند که نصب پنل‌های متداول روی نمای آنها از نظر معماری یا فضای در دسترس مناسب نیست.
چرا پروسکایت برای ساختمان‌ها مهم است؟
بخش عمده بازار خورشیدی امروز مبتنی بر سلول‌های سیلیکونی است. این فناوری از نظر بازده، قیمت و طول عمر به بلوغ بالایی رسیده و همچنان گزینه اصلی نیروگاه‌ها و سیستم‌های خورشیدی روی بام محسوب می‌شود. بنابراین شیشه پروسکایتی را نباید الزاماً جایگزین پنل‌های سیلیکونی دانست.
مزیت اصلی آن می‌تواند ایجاد امکان تولید برق از سطوحی باشد که پیش از این استفاده خورشیدی از آنها دشوار بوده است؛ به‌ویژه نماها و پنجره‌های ساختمان‌های مرتفع.
در یک برج شهری، ممکن است فضای محدودی روی بام برای تولید انرژی وجود داشته باشد، اما سطح نمای ساختمان چندین هزار مترمربع باشد. اگر بخشی از این سطح بتواند هم‌زمان وظیفه شیشه و تولید برق را بر عهده بگیرد، تعریف ظرفیت خورشیدی یک ساختمان تغییر خواهد کرد.
فناوری از مرحله آزمایش به بازار نزدیک‌تر شده است
پاناسونیک بیش از یک دهه روی سلول‌های خورشیدی پروسکایتی کار کرده و طی سال‌های اخیر این فناوری را در پروژه‌های ساختمانی آزمایش کرده است.
اهمیت خبر جدید در این است که شرکت اکنون از مرحله صرفاً تحقیق و آزمایش عبور کرده و فروش محصولات پیش‌تولید را آغاز کرده است.
این محصولات در مرکز توسعه پاناسونیک در موریگوچی تولید می‌شوند و شرکت قصد دارد از پروژه‌های اولیه برای کسب تجربه در نصب، بهره‌برداری و آماده‌سازی بازار استفاده کند. آغاز تولید انبوه نیز از برنامه قبلی جلو افتاده و اکنون برای آوریل ۲۰۲۹ هدف‌گذاری شده است.
هنوز برای قضاوت اقتصادی زود است
با وجود جذابیت فناوری، هنوز چند متغیر مهم برای ارزیابی تجاری آن مشخص نشده است. پاناسونیک تاکنون اطلاعات نهایی درباره توان نامی، بازده تبدیل انرژی، ضریب دمایی، طول عمر مورد انتظار و قیمت فروش محصولات تجاری آینده منتشر نکرده است.
به همین دلیل هنوز نمی‌توان هزینه تولید برق، دوره بازگشت سرمایه یا رقابت اقتصادی این شیشه‌ها با سیستم‌های خورشیدی متداول را به‌صورت دقیق مقایسه کرد.
دوام بلند مدت نیز یکی از عوامل تعیین‌کننده خواهد بود. مصالح مورد استفاده در نمای ساختمان باید سال‌ها در برابر تابش خورشید، تغییرات دما، رطوبت و شرایط محیطی مقاومت کنند؛ بنابراین موفقیت تجاری این فناوری تنها به راندمان سلول خورشیدی وابسته نیست.
حرکت به سمت ساختمان‌های مولد انرژی
تجاری‌سازی شیشه‌های خورشیدی بخشی از روند بزرگ‌تری در صنعت انرژی و ساختمان است؛ روندی که در آن ساختمان از یک مصرف‌کننده صرف انرژی به یک واحد فعال تولید و مدیریت انرژی تبدیل می‌شود.
در چنین ساختمانی، پنل‌های روی بام، نمای خورشیدی، شیشه‌های مولد برق، سیستم ذخیره‌سازی انرژی و سامانه مدیریت هوشمند می‌توانند در کنار یکدیگر فعالیت کنند.
شیشه خورشیدی پروسکایتی پاناسونیک هنوز در ابتدای مسیر تجاری‌سازی قرار دارد و موفقیت واقعی آن به قیمت، راندمان، دوام و تجربه پروژه‌های عملی بستگی خواهد داشت.
با این حال، آغاز فروش این محصولات یک نشانه مهم است: تولید برق خورشیدی دیگر الزاماً به پنل‌های نصب‌شده روی بام محدود نخواهد بود. در آینده ممکن است هنگام نگاه کردن به نمای شیشه‌ای یک ساختمان، هم‌زمان در حال نگاه کردن به بخشی از نیروگاه خورشیدی آن نیز باشیم.
منبع: