رشد سریع مراکز داده و توسعه فناوریهای هوش مصنوعی، مصرف برق را در بسیاری از کشورهای جهان به شکل چشمگیری افزایش داده است. در این میان، شرکت ConFlow Power Group راهکاری متفاوت ارائه کرده است؛ استفاده از چراغهای خیابانی خورشیدی مجهز به پردازندههای هوش مصنوعی برای ایجاد یک شبکه توزیعشده از منابع انرژی و پردازش داده.
این شرکت بریتانیایی محصولی با نام iLamp توسعه داده است که علاوه بر تأمین روشنایی، میتواند به عنوان بخشی از یک نیروگاه مجازی (Virtual Power Plant) و یک زیرساخت پردازش داده عمل کند. هر واحد iLamp به یک پنل خورشیدی ۶۰۰ واتی، دو باتری لیتیوم-یون و یک پردازنده گرافیکی Nvidia مجهز شده و تمامی تجهیزات در داخل سازه چراغ خیابانی قرار گرفتهاند. مدیریت و کنترل این سامانه نیز از طریق یک نرمافزار از راه دور انجام میشود.
نیروگاه مجازی چگونه شکل میگیرد؟
ایده اصلی ConFlow بر ایجاد شبکهای گسترده از چراغهای هوشمند استوار است. در این مدل، هزاران چراغ خیابانی به صورت یکپارچه عمل کرده و مجموعهای از منابع انرژی و توان پردازشی را در اختیار شبکه قرار میدهند. به گفته این شرکت، چنین ساختاری میتواند بخشی از فشار ناشی از رشد سریع مراکز داده و سامانههای هوش مصنوعی را کاهش دهد.
برخلاف مراکز داده سنتی که به زیرساختهای خنککننده گسترده نیاز دارند، پردازش توزیعشده در نقاط مختلف شهر میتواند مصرف انرژی مرتبط با خنکسازی را کاهش داده و بهرهوری بیشتری ایجاد کند.

کاربردهای فراتر از روشنایی
iLamp تنها یک چراغ خیابانی نیست. این سامانه میتواند طیف گستردهای از خدمات هوشمند شهری را ارائه دهد، از جمله:
- پایش ترافیک شهری
- جمعآوری دادههای آبوهوا
- پشتیبانی از خودروهای خودران
- افزایش امنیت شهری
- تشخیص حوادث و شرایط اضطراری
- مدیریت زیرساختهای هوشمند
همه این قابلیتها از طریق دوربینها و سامانههای هوش مصنوعی تعبیهشده در چراغها امکانپذیر میشود.
مدل اقتصادی پروژه
ConFlow مدل درآمدی خود را بر دو بخش استوار کرده است: ارائه توان پردازشی و فروش انرژی تجدیدپذیر. بر اساس اطلاعات منتشرشده، سازمانهای محلی و نهادهای دولتی میتوانند از ظرفیت پردازشی این سامانهها برای اجرای خدمات مبتنی بر هوش مصنوعی استفاده کنند. همچنین در صورت استقرار گسترده چراغها، امکان ایجاد شبکههای برق سبز محلی و فروش انرژی تولیدی نیز وجود خواهد داشت.
چالشها و محدودیتها
با وجود جذابیت این ایده، هنوز پرسشهایی درباره مقیاسپذیری، مسائل حریم خصوصی، هزینههای نگهداری و میزان تأثیر واقعی این سامانه بر مصرف انرژی مراکز داده وجود دارد. علاوه بر این، استقرار گسترده چنین زیرساختی نیازمند همکاری نهادهای شهری و دریافت مجوزهای متعدد است.
چراغهای خیابانی خورشیدی مجهز به هوش مصنوعی نمونهای از همگرایی انرژیهای تجدیدپذیر، پردازش داده و زیرساختهای شهری هستند. اگرچه این فناوری هنوز در مراحل اولیه توسعه قرار دارد، اما میتواند مسیر جدیدی برای ایجاد شهرهای هوشمند، کاهش فشار بر شبکههای برق و گسترش استفاده از انرژی پاک در محیطهای شهری فراهم کند.
منابع: